Waarom stoppen met roken zo tegenstrijdig voelt

Ik wil zo graag stoppen, maar als ik eraan denk krijg ik al stress.

Misschien herken je dat wel. Een deel van jou verlangt naar vrijheid, je wilt gezond zijn en je wilt niet langer afhankelijk zijn van een sigaret. Je bent het zat.

En toch is er ook een ander deel, een deel dat het idee om te stoppen juist spannend vindt. Veel mensen denken dan dat ze te weinig discipline hebben of zichzelf saboteren, maar ik geloof iets heel anders.

Je saboteert jezelf niet. Je beschermt jezelf op de enige manier die je brein jarenlang heeft geleerd.

Er zijn twee delen in jou

Ik zie bij bijna iedere roker twee delen. Het ene deel verlangt naar vrijheid, het wil stoppen, gezonder leven en weer de regie terugpakken. Het andere deel verlangt naar veiligheid, en dat deel probeert jou te beschermen.

Allebei hebben ze het beste met je voor, alleen hebben ze een andere taak.

Het vrijheidsdeel zegt: ik wil stoppen. Het veiligheidsdeel vraagt: maar hoe ga je straks dan ontspannen, waar haal je je rust vandaan, wat doe je als je stress hebt?

En zolang dat deel zich onveilig voelt, blijft het kiezen voor wat het kent.

Roken heeft een positieve intentie

Dat betekent niet dat roken goed is, maar de functie die roken heeft gekregen is wel begrijpelijk.

Misschien gaf de sigaret jou rust, even een moment voor jezelf, een adempauze tijdens een drukke dag of een manier om spanning los te laten. Misschien was het een vertrouwd ritueel na het eten of als je thuiskwam van je werk, en misschien voelde je je even minder alleen of gaf het je het gevoel dat je alles weer aankon.

De sigaret was nooit het doel. De behoefte eronder was dat wel. En die behoefte is volledig valide.

Dat deel verlangt helemaal niet naar nicotine. Het verlangt naar wat de sigaret jarenlang voor jou heeft betekend.

Waarom veel stoppogingen mislukken

Bij veel stoppogingen wordt alleen de sigaret weggehaald, maar de behoefte blijft bestaan.

Je lichaam verlangt nog steeds naar rust, veiligheid, ontspanning of verbinding, alleen kent je brein nog maar één manier om daar te komen: de sigaret.

Daardoor lijkt het alsof je tegen jezelf vecht, maar dat is helemaal niet wat er gebeurt. Het beschermende deel probeert je niet terug de verslaving in te trekken. Het probeert de spanning op te lossen en jou veilig te houden.

En daar zit een belangrijk principe onder: veiligheid gaat vóór groei. Ons brein kiest altijd eerst voor wat veilig voelt, en pas daarna ontstaat er ruimte voor verandering.

De zwembandjes

Ik vergelijk het vaak met een kind dat leert zwemmen. Stel dat een kind al maanden met zwembandjes zwemt, en op een dag pak je die bandjes af.

Het kind raakt in paniek. Niet omdat het nooit zal leren zwemmen, maar omdat het zich nog niet veilig genoeg voelt zonder die bandjes.

Veel methodes halen alleen de bandjes weg. Ik leer mensen eerst zwemmen.

Daarom pak ik stoppen met roken anders aan

In mijn programma beginnen we niet met de sigaret. We beginnen met jou.

Waarom rook je eigenlijk? Welke behoefte zit eronder? Wat probeert jouw systeem voor je op te lossen?

Vervolgens leer je jezelf op een andere manier rust, veiligheid en ontspanning te geven. Je zenuwstelsel krijgt de kans om uit de overlevingsstand te komen, en je ontdekt dat je jezelf kunt reguleren zonder afhankelijk te zijn van een sigaret.

En juist daardoor verandert er iets bijzonders. De sigaret verliest langzaam zijn functie. Stoppen voelt steeds minder als iets wat je jezelf afpakt en steeds meer als iets wat je los mag laten.

Misschien ben je helemaal niet bang om te stoppen

Misschien is een deel van jou vooral bang om de rust, veiligheid of houvast kwijt te raken die de sigaret jarenlang heeft gegeven. En dat is iets heel anders.

Je hoeft jezelf dus niet harder te maken. Je hoeft ook niet harder je best te doen.

Je hebt vooral een systeem nodig dat zich veilig genoeg voelt om de sigaret los te laten.

En dát is precies waar duurzame verandering begint.